استراتژیهای پیشگیری از باج دادن به کودک
14 بهمن 1404
ارسال شده توسط پردیس زارعپور
2 بازدید
باج دادن به کودک یک استراتژی معمول در والدگری است که در آن والدین چیزی جذاب را به کودک پیشنهاد میدهند تا کودک رفتار نامطلوب خود را متوقف کند یا درخواست والدین را بپذیرد. در حالی که این روش ممکن است در کوتاهمدت موثر به نظر برسد، تحقیقات نشان دادهاند که استفاده از باج دادن به مرور زمان اثرات منفی دارد و انگیزههای درونی کودک را تضعیف میکند.
به منظور پیشگیری از باج دادن:
- باج دادن را به عنوان روشی موقت و نامناسب بشناسید که در بلندمدت باعث کاهش انگیزه درونی کودک میشود و به مرور به رفتارهای وابسته منجر خواهد شد
- به جای دادن پاداش مادی یا هر نوع باج، روی تقویت کلامی و تشویق غیرمادی تأکید کنید؛ قدردانی و ستایش رفتار مثبت کودک موثرتر است
- قبل از شروع یک رفتار یا فعالیت، انتظارات خود را به صورت واضح و قابل فهم به کودک اعلام کنید تا از سوءتفاهم جلوگیری شود .
- باجها اغلب به دنبال رفتار منفی کودک داده میشوند؛ به جای این کار، سعی کنید ریشه رفتار را شناسایی و با استفاده از گفتگو مشکل را حل کنید .
- ایجاد محیط گرم و حمایتی که در آن کودک احساس امنیت و تعلق کند، باعث کاهش نیاز کودک به باج گرفتن میشود .
- از قوانین و محدودیتهای ثابت و منطقی در خانه پیروی کنید و روی ثبات در اجرای آنها پافشاری نمایید
- به جای واکنش احساسی به رفتار کودک، خونسردی خود را حفظ کرده و به آرامی او را راهنمایی کنید
- به تدریج و به آرامی از دادن پاداشهای مکرر کم کنید تا کودک به تدریج روی رفتار مثبت بدون انتظار پاداش تمرکز کند
- آموزش مهارت تصمیمگیری به کودک و تشویق او به پیروی از قوانین به علت درک اهمیت آنها، نه به خاطر کسب پاداش
- به کودک بیاموزید که بعضی کارها وظیفه و مسئولیت است نه چیزی که بابت آن پاداش میگیرد
- والدین باید خود الگوی رفتار بدون توقع پاداش باشند؛ کودکان بیشتر از رفتار والدین یاد میگیرند تا توصیههای کلامی
- ایجاد فرصت برای گفتگوی باز و بدون مجازات درباره احساسات و نیازهای کودک، از بروز رفتارهای اجباری جلوگیری میکند
- به کودکان یاد دهید تفاوت بین پاداش سالم و باج ناسالم را تشخیص دهند تا خودشان در مقابل فشارها مقاوم باشند
- حمایت از کودک در مواجهه با فشارهای اجتماعی یا تبلیغات که ممکن است باعث درخواست باج شود، بسیار مهم است
- به جای تهدید یا باج، از روشهای اصلاحی مثبت استفاده کنید، مانند دادن انتخاب به کودک یا تفویض مسئولیت در مواقع مناسب
- برخی از کودکان به قدردانی کلامی حساستر هستند، پس «کلمات محبتآمیز» را به عنوان جایگزین پاداشهای مادی استفاده کنید
- به کودک فرصت دهید که نگرانیها و خشم خود را به شیوههای سالم بیان کند، تا احساس نیاز به دستکاری یا باج دادن کاهش یابد
- از اثرات منفی پاداشها و باجها بر رابطه والد-کودک آگاه باشید؛ این روشها ارتباط را ضعیف و باعث نارضایتی در هر دو طرف میشوند
- ایجاد یک ساختار روزمره منظم و پیشبینیپذیر به کودکان کمک میکند انتظارات را بهتر درک کنند و نیازی به چانهزنی نداشته باشند
- ارتباط عاطفی مستمر و تقویت احساس تعلق کودک به خانواده باعث کاهش رفتارهای کنترلشده توسط پاداش میشود
- تکنیکهای آموزشی و مراقبت مثبت، مثل بازی یا فعالیتهای مشترک، به جای پاداش میتوانند روابط سالم را تقویت کنند
- از ارائه پاداش به صورت مخفی یا به عبارتی، باج مخفی خودداری کنید؛ این کار میتواند پیامدهای منفی روانی داشته باشد.
- والدین باید درک کنند که تغییر رفتار کودک زمان میبرد و صبر و پایداری برای حذف باجدادن اهمیت دارد
- مستندسازی رفتارهای مثبت کودک در قالب خاطرات یا یادداشت میتواند موثر و انگیزشی باشد بدون این که باج دادن شکل گیرد
- آموزش کودک به درک ارزش اخلاقی انجام کار درست بدون انتظار پاداش، از طریق داستانها و الگوهای زندگی روزمره
- پرهیز از استفاده از خوراکی به عنوان پاداش یا تنبیه برای جلوگیری از مشکلات عاطفی و رفتاری در کودک
- . توضیح علت درخواستها و قوانین به کودک، به جای فرمان دادن صرف، باعث میشود کودک انگیزه درونی پیدا کند
- ایجاد فرصتهایی برای مشارکت کودک در تعیین قوانین و پیامدها، که حس استقلال و کنترل را در او افزایش میدهد
- استفاده از روشهای بازی درمانی و فعالیتهای خلاقانه برای کاهش رفتارهای منفی و اجتناب از روشهای باجدهی
- آموزش کودک درباره احترام به قوانین و دیگران از سنین پایین، همراه با مدلسازی خانواده و محیط آموزشی پیشگیرانه
انواع باج دادن به فرزند را فهرست کنید:
- باج گیری عاطفی مبتنی بر احساس گناه در این نوع، والدین با ایجاد احساس گناه در کودک، او را مجبور به پذیرش خواستههایشان میکنند. برای مثال جملاتی مانند «اگر واقعاً مرا دوست داشتی، این کار را برایم انجام میدادی» از این نوع باج دادن است که کودک را تحت فشار روانی قرار میدهد
- باج گیری عاطفی مبتنی بر وظیفه شناسی در این روش، والدین با تأکید بر مسئولیت و تعهد، کودک را وادار میکنند بدون رضایت کامل، مطابق خواستههای آنها رفتار کند، مثلاً میگویند «تو فرزند منی، باید همیشه طبق خواسته من رفتار کنی
- باج گیری عاطفی مبتنی بر تحسین و پاداش مشروط والدین وانمود میکنند که اگر کودک رفتار خاصی داشته باشد، مورد تحسین و تایید قرار خواهد گرفت، مانند «اگر این کار را کنی خیلی دوستت خواهم داشت» که کودک برای تایید گرفتن رفتار میکند
- باج گیری عاطفی مبتنی بر قهر و بیتوجهی در این روش والدین با قطع ارتباط، قهر طولانی یا بیتوجهی، کودک را تحت فشار قرار میدهند تا تسلیم خواستههایشان شود
- القای ترس و تهدید به طرد شدن والدین از تهدیدهایی مانند «اگر این کار را نکنی، دیگر تو را فرزند خودم نمیدانم» برای کنترل کودک استفاده میکنند که احساس ناامنی و اضطراب را در کودک ایجاد میکند
- بیتوجهی و سکوت به عنوان تنبیه روانی قطع ارتباط کلامی یا محبت برای وادار کردن کودک به پذیرفتن خواستهها از دیگر روشهای باج دادن است
- یادآوری مداوم اشتباهات گذشته والدین مدام اشتباهات گذشته کودک را یادآوری میکنند تا او را وادار به احساس گناه کرده و کنترل کنند
- استفاده ابزاری در مناقشات والدین والدین با خرید هدیه یا محبت زیاد کودک را به اردوگاه خود میکشند و او را در منازعات خانوادگی وارد میکنند تا خواستههای خود را تحقق بخشند
نتیجه گیری:
این انواع باج دادن بر اساس یافتههای علمی و روانشناختی معتبر در پایگاه پابمد دستهبندی و شرح داده شدهاند و نشاندهنده پیچیدگیهای رفتاری و عاطفی در روابط والد-فرزند هستند. برای اطلاعات بیشتر در راهنمایی و تربیت فرزندان تان، با بسماوا همراه باشید.
منابع جهت مطالعه بیشتر:
درباره پردیس زارعپور
دانشجوی کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی دانشگاه علوم پزشکی تهران/ دستیار پژوهشی مرکز تحقیقات استئوپروز و مرکز تحقیقات غیرواگیر
نوشته های بیشتر از پردیس زارعپور
دیدگاهتان را بنویسید